Przyszłość sztucznej inteligencji należy zaprojektować. Aby uczestniczyć w tym procesie, kobiety nie tylko domagają się „miejsca przy stole” – one całkowicie przebudowują ten stół, kształtując technologie sztucznej inteligencji oparte na sprawiedliwości, trosce i zrównoważonym rozwoju.

 

Wizjonerskie liderki zmieniające oblicze sztucznej inteligencji

• Rumman Chowdhury
  Chowdhury, amerykańska naukowczyni pochodzenia bangladeskiego, to czołowa postać w dziedzinie etycznej sztucznej inteligencji. Jest współzałożycielką firmy Parity Consulting i kierowała zespołem ds. etyki uczenia maszynowego w serwisie Twitter. Jej praca koncentruje się na przejrzystości algorytmów i potrzebie zarządzania systemami automatycznymi w sposób zorientowany na człowieka.

• Abeba Birhane
  Birhane to pochodząca z Etiopii kognitywistka i krytyczna myślicielka, która w swoich badaniach ujawnia kolonialne korzenie i nierówności władzy w rozwoju sztucznej inteligencji. Opowiada się za etyką relacyjną, podkreślając, że sztuczna inteligencja musi być zakorzeniona w godności ludzkiej, a nie w eksploatacji lub inwigilacji.

• Timnit Gebru
  Współzałożycielka Distributed AI Research Institute (DAIR), która dzięki swojej przełomowej pracy nad stronniczością rozpoznawania twarzy, wyzyskiem pracowników w łańcuchach dostaw sztucznej inteligencji oraz dyskryminacją instytucjonalną, wywołała globalną dyskusję na temat rasy, etyki i odpowiedzialności w sztucznej inteligencji.

• Feministyczna Sieć Badań nad Sztuczną Inteligencją (Feminist AI Network)
  Ta międzynarodowa grupa wprowadza teorię feministyczną do projektowania sztucznej inteligencji. Bada, w jaki sposób wartości takie jak troska, wzajemność i świadomość ekologiczna mogą kierować systemami, które służą ludziom i planecie, a nie tylko zyskowi.

 

Wizja feministycznej przyszłości sztucznej inteligencji

Feministyczne podejście do sztucznej inteligencji nie polega na dodawaniu „różnorodności” do istniejących systemów: chodzi o zmianę samego systemu. Obejmuje to:

• Projektowanie sztucznej inteligencji poprzez partycypacyjne współtworzenie, zwłaszcza z marginalizowanymi społecznościami.

• Wykorzystanie sztucznej inteligencji do wprowadzania dobrych zmian i odbudowy, a nie tylko do optymalizacji.

• Podważanie mitu „neutralnej” technologii poprzez uwzględnienie wiedzy kontekstowej i ucieleśnionej.

 

Feministyczna sztuczna inteligencja polega na stworzeniu przestrzeni dla wielu prawd, pytając nie tylko o to, co działa, ale także dla kogo i jakim kosztem.

 

Końcowe przemyślenia: wspólne budowanie przyszłości

Wyzwania związane z uprzedzeniami, wykluczeniem i niesprawiedliwością w sztucznej inteligencji są realne, ale nie są nieuniknione. Na całym świecie ludzie – zwłaszcza kobiety i innowatorzy o różnej tożsamości płciowej – podważają podstawy kultury technologicznej i budują radykalnie inkluzywne alternatywy.

 

Zmiany następują z wielu kierunków:

• Z wewnątrz organizacji, poprzez politykę i przywództwo.

• Z zewnątrz systemów, poprzez aktywizm i opór.

• Z wnętrza społeczności, poprzez troskę, współpracę i wyobraźnię.

 

Aby kształtować przyszłość, w której sztuczna inteligencja działa dla wszystkich, musimy zburzyć struktury, które koncentrują władzę, i zamiast tego budować ekosystemy, w których każdy głos ma znaczenie, a każda historia się liczy.