Voor we dieper ingaan op de analyse van de barrières die niet alleen vrouwen verhinderen toegang te krijgen tot gelijke kansen, bekijken we eerst de huidige situatie van de vertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende posities in de Europese Unie.

 

Waar staan we in Europa wat betreft de vertegenwoordiging van vrouwen in bestuursorganen?

Een onderzoek van Deloitte uit 2021 leverde een interessante vergelijking op van de situatie van vrouwen in leiderschapsposities wereldwijd. Volgens dit onderzoek maken vrouwen wereldwijd ongeveer 19,7% uit van de leden van bedrijfsraden, en bekleedt slechts 5% een uitvoerende directiefunctie. In dit tempo zal gendergelijkheid in het topmanagement pas in 2045 worden bereikt.

 

 

👉 Deze en andere statistieken laten ook zien dat vrouwen niet alleen ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende posities, maar ook te maken hebben met barrières voor promotie, beloningsongelijkheden en vooroordelen. Wat zijn die barrières precies? Ontdek het hieronder.

 

Wat zijn de meest voorkomende barrières en obstakels voor vrouwen in leiderschap?

Hoewel onze Europese samenleving aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt, worden vrouwen met ambities om leiderschapsposities te bekleden nog steeds geconfronteerd met talrijke obstakels, zowel cultureel als structureel

 

Enkele van de meest voorkomende barrières zijn:

❗ Vooroordelen en stereotypen

Ook al hebben we misschien het gevoel dat de westerse samenleving veel vooroordelen en stereotypen heeft overwonnen, we beseffen vaak niet hoe diepgeworteld ze nog zijn bij zowel mannen als vrouwen. Volgens een onderzoek van de ILO (2019) hebben organisaties die geleid worden door mannelijke bestuurders doorgaans een overwegend mannelijke organisatiecultuur. Daardoor blijven vooroordelen voortbestaan, zoals de overtuiging dat moeders minder toegewijd zijn aan hun werk dan mannen, of dat vrouwen niet assertief genoeg zijn om respect af te dwingen.

 

❗ Uitdagingen rond de balans tussen werk en gezin

In de meeste gevallen dragen vrouwen nog steeds de hoofdverantwoordelijkheid voor de zorg. Zorg voor jonge kinderen of andere afhankelijke personen leidt vaak tot moeilijkheden om gezin en werk in balans te houden. Vrouwen nemen vaak een onevenredig groot deel van de huishoudelijke taken op zich, wat hun loopbaanontwikkeling kan vertragen.

 

❗ Het glazen plafond

Het glazen plafond verwijst naar een onzichtbare barrière die vrouwen en andere gemarginaliseerde groepen verhindert door te groeien naar hogere leiderschapsposities, zelfs wanneer ze over de nodige opleiding, kwalificaties, ervaring en vaardigheden beschikken. Deze vorm van discriminatie is vaak het gevolg van een combinatie van vooroordelen, stereotypen en structurele obstakels. Daardoor blijven vrouwen ondervertegenwoordigd, niet alleen in de bedrijfsleiding, maar ook in de politiek, de wetenschap en andere domeinen. In de volgende grafieken zie je hoe dit vraagstuk Europa beïnvloedt:

Source: EUROPEAN COMMISSION. Mapping the glass ceiling: The EU regions where women thrive and where they are held back. 2021.

 

👉 Laten we nu in de volgende tekst andere barrières verkennen die een negatieve invloed hebben op gendergelijkheid.

 

❗Loonkloof tussen mannen en vrouwen

• Vrouwen verdienen gemiddeld nog steeds minder dan mannen, zelfs in vergelijkbare functies. Dit is een wereldwijd probleem. In de Europese context lopen de loonverschillen sterk uiteen. In 2024 verdienden vrouwen in de EU gemiddeld 13% minder dan mannen. De grootste loonkloven werden opgetekend in Estland (21,3%), Oostenrijk (18,4%) en Tsjechië (17,9%). De kleinste verschillen werden vastgesteld in Luxemburg (-0,7%), Italië (4,3%) en Roemenië (4,5%).

 

❗Gebrek aan mentorschap en netwerken

• Hoewel de situatie verbetert met de opkomst van loopbaanclubs, ondersteuningsnetwerken en mentorprogramma’s voor vrouwen, blijven door mannen gedomineerde professionele netwerken nog steeds overheersen. Deze netwerken zijn vaak gendergesegregeerd, waardoor mannen meer kansen krijgen om strategische relaties op te bouwen en toegang te krijgen tot invloedrijke contacten.

 

❗Gebrek aan rolmodellen en best practices

• Door de ondervertegenwoordiging van vrouwen in leiderschapsposities zijn er minder voorbeelden van best practices en minder vrouwelijke rolmodellen. Toch hebben verhalen van succesvolle vrouwen veel potentieel om anderen te inspireren om te volharden in hun loopbaan en actief te werken aan gelijke kansen.

 

👉 Nu we meer weten over de barrières die de loopbaanontwikkeling van vrouwen belemmeren: wat kunnen we eraan doen? In het volgende deel ontdek je praktische tips over hoe leiders gendergelijkheid actief kunnen ondersteunen en een inclusieve omgeving kunnen bevorderen via ethisch leiderschap.