Wat is ethische besluitvorming?
Elke dag nemen we een aantal kleine of grote beslissingen. Sommige zijn eenvoudig, andere kunnen moeilijk zijn omdat we niet weten hoe we moeten beslissen. Juist op zulke momenten kan het zeer behulpzaam zijn om de principes van ethische besluitvorming te leren kennen, die kunnen dienen als een moreel kompas en ons helpen verantwoorde en rechtvaardige beslissingen te nemen. Hoe groter de impact van onze beslissingen, hoe belangrijker het is om het vermogen te ontwikkelen om beslissingen te nemen die een positieve impact hebben op onze omgeving. Dit geldt zowel in ons persoonlijke als professionele leven, want ethische besluitvorming kan een belangrijke bijdrage leveren aan het verkleinen van de genderkloof in macht en aan het motiveren van vrouwen om actief leidinggevende rollen op te nemen.
Wat bedoelen we met “ethische besluitvorming“? Ethische besluitvorming is het proces waarbij een individu of organisatie kiest tussen verschillende opties op basis van morele principes, waarden en de impact op anderen. Dit proces verloopt niet altijd rechtlijnig, omdat er allerlei ethische dilemma’s, tegenstrijdige belangen en langetermijngevolgen bij komen kijken. Voor inspiratie kunnen we naar Aristoteles kijken, die het belang benadrukte van praktisch oordeel in een specifieke context, aangeduid als “phronesis”. Dit concept wordt ook vertaald als “praktische wijsheid”, d.w.z. het vermogen om in verschillende situaties de juiste beslissingen te nemen.
Waarom is ethische besluitvorming belangrijk voor het bevorderen van gelijke kansen?
Besluitvorming heeft niet alleen invloed op het individu, maar ook op de bredere omgeving. Hoe hoger het niveau waarop ze plaatsvindt, hoe groter de impact. Een leider die ethische beslissingen neemt, creëert een eerlijke, open en inclusieve werkomgeving. Hieronder bekijken we specifieke voorbeelden van hoe ethische besluitvorming bijdraagt aan gelijkheid, diversiteit en inclusie en aan de bevordering van vrouwen in leidinggevende posities:
- ✅ Gelijkheid
Ethische besluitvorming zorgt ervoor dat alle medewerkers gelijk behandeld worden, ongeacht hun geslacht, achtergrond, leeftijd, gezondheidsbeperkingen, religie, seksuele geaardheid, enz. Dat betekent dat iedereen gelijke toegang heeft tot kansen op professionele groei en ontwikkeling. De organisatie heeft transparante criteria ontwikkeld voor wervingsprocessen, beloning, functioneringsgesprekken, promoties, toegang tot voordelen, enz.
- ✅ Diversiteit en inclusie
In een organisatie waar beslissingen op ethische principes zijn gebaseerd, wordt diversiteit aangemoedigd en gerespecteerd, wordt verscheidenheid aan meningen gestimuleerd, worden vooroordelen bij werving uitgebannen en wordt de vertegenwoordiging van minderheden en vrouwen in de leiding bevorderd. Zo’n cultuur stimuleert innovatie en creativiteit.
- ✅ Vrouwen in leiderschapsposities ondersteunen
Ethische besluitvorming draagt ook bij aan het creëren van een omgeving die vrouwen in leiderschapsposities ondersteunt. Dat wil zeggen dat bij de besluitvorming rekening wordt gehouden met het wegnemen van barrières die vrouwen verhinderen om door te groeien naar leidinggevende posities. Concrete voorbeelden zijn het creëren van een omgeving die de balans tussen werk en privé bevordert (bijv. bedrijfskinderdagverblijven, een speciale ruimte voor kinderopvang, invoering van flexibele werkregelingen zoals deeltijdwerk, thuiswerken, een gecomprimeerde werkweek, flexibele werktijden, enz.). Mentorprogramma’s voor vrouwen en programma’s om de combinatie van kinderopvang en werk te ondersteunen zijn ook nuttige instrumenten.
Praktijkvoorbeeld:
In 2021 kondigde Microsoft aan het aantal vrouwen en minderheden in leiderschapsposities te zullen vergroten en programma’s in te voeren om inclusie te bevorderen. Het resultaat was niet alleen een betere werkomgeving, maar ook meer innovatie en grotere medewerkerstevredenheid.
👉 We hebben nu een duidelijker beeld van wat ethische besluitvorming is, wat ze inhoudt en hoe ze gelijkheid, diversiteit en inclusie kan bevorderen, evenals vrouwen in leiderschapsposities. Laten we nu wat toegepaste theorie bekijken. Dat wil zeggen: wat zijn de fundamenten van ethische besluitvorming en welke modellen van ethische besluitvorming kennen we.