Ο όρος «κυβερνοασφάλεια» έχει έρθει στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, ιδίως καθώς αυξάνονται οι διαρροές ευαίσθητων πληροφοριών, οι δραστηριότητες εξαπάτησης και οι κυβερνοεπιθέσεις. Ο όρος κυβερνοασφάλεια αναφέρεται στην προστασία συστημάτων, δικτύων και προγραμμάτων από ψηφιακές επιθέσεις. Με την κυβερνοασφάλεια ασχολούνται κυρίως οι οργανισμοί, αλλά και ο μέσος χρήστης μπορεί να αντιμετωπίσει ψευδείς ειδήσεις, παραπλανητικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, κλοπή λογαριασμών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κατάχρηση ευαίσθητων δεδομένων, παραβίαση κωδικών πρόσβασης ή υποκλοπή στοιχείων ηλεκτρονικής τραπεζικής. Είναι, επομένως, σημαντικό να γνωρίζουμε τους συνηθέστερους τύπους επιθέσεων που στοχεύουν τους απλούς χρήστες.
Βασικές αρχές κυβερνοασφάλειας για καθημερινούς χρήστες:
Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου παρέχει πρακτικές συμβουλές που βοηθούν τους καθημερινούς χρήστες να κινούνται με ασφάλεια στον διαδικτυακό κόσμο. Ας δούμε τις βασικές αρχές:
✅ Πώς δημιουργούμε ασφαλείς κωδικούς πρόσβασης;
-
Οι απλοί και προβλέψιμοι κωδικοί πρόσβασης μπορούν να παραβιαστούν εύκολα. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να δημιουργείτε ισχυρούς και μοναδικούς κωδικούς για κάθε λογαριασμό. Μια πρακτική μέθοδος είναι να συνδυάζετε τρεις τυχαίες λέξεις που μπορείτε να θυμάστε, αλλά οι οποίες δεν συνδέονται εύκολα με εσάς. Αποφύγετε να χρησιμοποιείτε τον ίδιο κωδικό πρόσβασης σε διαφορετικές διαδικτυακές υπηρεσίες, επειδή η παραβίαση ενός κωδικού μπορεί να θέσει σε κίνδυνο και τους υπόλοιπους λογαριασμούς σας. Είναι επίσης χρήσιμο να χρησιμοποιείτε έναν διαχειριστή κωδικών πρόσβασης για την ασφαλή αποθήκευσή τους. Δημοφιλή εργαλεία είναι τα LastPass, 1Password και KeePass Touch, στα οποία χρειάζεται να θυμάστε μόνο τον βασικό κωδικό πρόσβασης της εφαρμογής.
✅ Τι είναι ο έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) και πώς τον ενεργοποιούμε;
-
Πολλές υπηρεσίες προσφέρουν ή απαιτούν τον λεγόμενο έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων. Αυτό σημαίνει ότι, εκτός από τον κωδικό πρόσβασής σας, πρέπει να χρησιμοποιήσετε και ένα δεύτερο στοιχείο επιβεβαίωσης, όπως έναν κωδικό που αποστέλλεται στο κινητό τηλέφωνο ή στο ηλεκτρονικό σας ταχυδρομείο, μια εφαρμογή ελέγχου ταυτότητας ή βιομετρικά στοιχεία. Ο έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων χρησιμοποιείται συχνά σε υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στην ηλεκτρονική και κινητή τραπεζική και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
✅ Οι ενημερώσεις αξίζουν τον κόπο!
-
Ο υπολογιστής μας μπορεί κατά καιρούς να μας υπενθυμίζει ότι πρέπει να ενημερώσουμε το λογισμικό που χρησιμοποιούμε και εμείς να θεωρούμε ότι έχουμε ακόμη αρκετό χρόνο. Καλό είναι να μην αγνοούμε αυτές τις ειδοποιήσεις, επειδή οι ενημερώσεις συχνά περιλαμβάνουν σημαντικές διορθώσεις ασφαλείας που μας προστατεύουν από κακόβουλο λογισμικό. Μια χρήσιμη επιλογή είναι να ενεργοποιήσουμε τις αυτόματες ενημερώσεις, ώστε η συσκευή μας να ενημερώνεται, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της νύχτας.
👉 Ποιες άλλες συμβουλές είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε, ώστε να προλαμβάνουμε τους κινδύνους ασφαλείας και να κινούμαστε με ασφάλεια στον ψηφιακό κόσμο; Ας τις ανακαλύψουμε!
✅ Τι είναι το phishing και πώς μπορούμε να το αναγνωρίσουμε;
-
Ο όρος phishing αναφέρεται σε μια μορφή ηλεκτρονικής απάτης, κατά την οποία ο δράστης προσπαθεί να μας αποσπάσει χρήματα ή να υποκλέψει την ταυτότητά μας, παραπλανώντας μας ώστε να αποκαλύψουμε προσωπικές πληροφορίες. Με διάφορα τεχνάσματα, οι δράστες προσπαθούν να αποκτήσουν πρόσβαση, για παράδειγμα, στα στοιχεία σύνδεσης του τραπεζικού μας λογαριασμού ή στον αριθμό της τραπεζικής μας κάρτας. Οι επιθέσεις phishing πραγματοποιούνται συχνά μέσω παραπλανητικών μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αλλά και μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των εφαρμογών συνομιλίας. Επομένως, χρειάζεται προσοχή και εξοικείωση με τα χαρακτηριστικά τέτοιων επιθέσεων. Αναζητήστε ενδείξεις όπως γραμματικά λάθη, ύποπτες διευθύνσεις αποστολέα και ηλεκτρονικές διευθύνσεις, υπερβολική αίσθηση επείγοντος ή αιτήματα για την καταχώριση προσωπικών στοιχείων.
✅ Δημιουργείτε αντίγραφα ασφαλείας των δεδομένων σας
-
Εάν δεν θέλετε να χάσετε σημαντικά δεδομένα, όπως έγγραφα, φωτογραφίες, βίντεο και επαφές, είναι σημαντικό να δημιουργείτε τακτικά αντίγραφα ασφαλείας. Μια επιλογή είναι η χρήση εξωτερικού σκληρού δίσκου. Σήμερα είναι επίσης πολύ διαδεδομένη η δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας στο cloud μέσω αξιόπιστων εταιρειών, όπως η Google, η Microsoft και η Apple.
✅ Πώς προστατεύουμε τους λογαριασμούς μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
-
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών για εμάς και τη συμπεριφορά μας. Για τον λόγο αυτό, κοινοποιείτε πληροφορίες με σύνεση και αποφεύγετε να ανακοινώνετε πότε θα απουσιάζετε από το σπίτι, ιδιαίτερα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Προσαρμόστε επίσης τις ρυθμίσεις απορρήτου, ώστε τις αναρτήσεις σας να μπορούν να τις βλέπουν μόνο άτομα που εμπιστεύεστε, και ελέγχετε τακτικά αυτές τις ρυθμίσεις. Μην αποδέχεστε αιτήματα φιλίας από αγνώστους και μην ανοίγετε συνδέσμους που αποστέλλονται από ύποπτους λογαριασμούς.
✅ Τι είναι το VPN και πώς λειτουργεί η κρυπτογράφηση;
-
Τα αρχικά VPN σημαίνουν «εικονικό ιδιωτικό δίκτυο» (virtual private network). Η σύνδεση σε ένα VPN πραγματοποιείται μέσω ενός απομακρυσμένου διακομιστή που διαχειρίζεται ο πάροχος της υπηρεσίας. Το VPN κρυπτογραφεί τη σύνδεση μεταξύ της συσκευής και του διακομιστή του παρόχου και αποκρύπτει τη δημόσια διεύθυνση IP από τους ιστοτόπους που επισκέπτεστε. Ωστόσο, δεν καθιστά αυτομάτως ασφαλή κάθε διαδικτυακή δραστηριότητα, επομένως είναι σημαντικό να επιλέγετε έναν αξιόπιστο πάροχο. Σε μη έμπιστα δημόσια δίκτυα Wi-Fi, αποφύγετε ευαίσθητες συναλλαγές ή χρησιμοποιήστε το κινητό σας ως προσωπικό σημείο πρόσβασης, ώστε να συνδέσετε τον υπολογιστή σας στο δικό σας δίκτυο κινητής τηλεφωνίας.
Μπορείτε να βρείτε και άλλους χρήσιμους πόρους στις πλατφόρμες μάθησης που παρουσιάσαμε στην προηγούμενη ενότητα. Μπορείτε επίσης να συμβουλευτείτε τα παρακάτω:
✅ Google Safety
-
Συμβουλές για το πώς να κινείστε με ασφάλεια στον διαδικτυακό κόσμο, να προστατεύετε τις τεχνολογίες που χρησιμοποιείτε και να προλαμβάνετε απειλές για την ασφάλεια.
✅ National Cybersecurity Alliance
-
Μια πλούσια ενημερωτική πλατφόρμα με άρθρα και άλλους πόρους σχετικά με την ασφάλεια στο διαδίκτυο.
✅ GDPR
-
Ένας ανεξάρτητος ενημερωτικός οδηγός για τη συμμόρφωση με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR).
👉 Τώρα είστε λίγο καλύτερα εξοπλισμένοι με χρήσιμες γνώσεις που μπορούν να σας βοηθήσουν να προλαμβάνετε κινδύνους ασφαλείας και να αισθάνεστε μεγαλύτερη ασφάλεια στο διαδίκτυο. Αυτό αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την περαιτέρω εξέλιξή σας και για τη χρήση ψηφιακών εργαλείων με αυτοπεποίθηση. Στην τελευταία ενότητα θα έχετε την ευκαιρία να εφαρμόσετε στην πράξη όλες τις γνώσεις που αποκτήσατε και να δημιουργήσετε το προσωπικό σας πλάνο ψηφιακής ανάπτυξης.