Ο κοινωνικός ψυχολόγος Kurt Lewin και οι συνεργάτες του παρουσίασαν για πρώτη φορά, το 1939, τρία διακριτά στυλ ηγεσίας:

• Αυταρχικό (autocratic/authoritarian): Ο/Η επικεφαλής λαμβάνει αποφάσεις αυτόνομα, με ελάχιστη συμβολή από τα μέλη της ομάδας. Παρότι αυτό το στυλ μπορεί να φαίνεται άκαμπτο, μπορεί να είναι αποτελεσματικό σε καταστάσεις έντονης πίεσης, στις οποίες απαιτείται γρήγορη και αποφασιστική δράση.
• Δημοκρατικό (συμμετοχικό): Ο/Η επικεφαλής δίνει προτεραιότητα στη συμμετοχή και τη συναίνεση. Ζητά τη γνώμη των μελών της ομάδας, λαμβάνει αποφάσεις σε συνεργασία μαζί τους και τα ενθαρρύνει να συμμετέχουν, διατηρώντας όμως τον τελικό λόγο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Στη συγκεκριμένη μελέτη, αυτό το στυλ συνδέθηκε με τον καλύτερο συνδυασμό παραγωγικότητας και ικανοποίησης.
• Laissez-faire (εκχωρητικό): Ο/Η επικεφαλής ασκεί ελάχιστη εποπτεία και επιτρέπει στα μέλη της ομάδας να λαμβάνουν αποφάσεις αυτόνομα. Αυτό το στυλ μπορεί να είναι χρήσιμο όταν η ομάδα αποτελείται από εξειδικευμένους επαγγελματίες, τα μέλη της διαθέτουν ισχυρό κίνητρο και υπάρχει υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης στο εσωτερικό της.

Άλλοι τύποι ηγεσίας που έχουν προσδιοριστεί είναι οι εξής:

• Μετασχηματιστική ηγεσία: Η έννοια παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τον κοινωνιολόγο James V. Downton το 1973 και αναπτύχθηκε αργότερα από τον πολιτικό επιστήμονα James MacGregor Burns στο βιβλίο του Leadership, το οποίο εκδόθηκε το 1978. Οι μετασχηματιστικοί ηγέτες και οι μετασχηματιστικές ηγέτιδες εμπνέουν και κινητοποιούν τις ομάδες τους, διαμορφώνοντας ένα όραμα για το μέλλον και ενθαρρύνοντας την προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη.
• Συναλλακτική ηγεσία: Έχει τις ρίζες της στην έννοια της ορθολογικής-νομικής εξουσίας του Max Weber, η οποία παρουσιάστηκε στο έργο του Economy and Society, που εκδόθηκε μετά τον θάνατό του το 1922 και μεταφράστηκε στα αγγλικά το 1947. Η συναλλακτική ηγεσία αναπτύχθηκε αργότερα από τους James MacGregor Burns και Bernard M. Bass. Οι συναλλακτικοί ηγέτες και οι συναλλακτικές ηγέτιδες λειτουργούν μέσα από δομημένες πολιτικές, διαδικασίες και συστήματα ανταμοιβής και επιβολής κυρώσεων. Αυτό το στυλ επικεντρώνεται στην αποδοτικότητα και την επίδοση.
• Υπηρετική ηγεσία: Η έννοια διατυπώθηκε από τον Robert K. Greenleaf στο δοκίμιό του The Servant as Leader, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1970. Οι υπηρετικοί ηγέτες και οι υπηρετικές ηγέτιδες δίνουν προτεραιότητα στις ανάγκες της ομάδας τους και ηγούνται θέτοντας πρώτα τον εαυτό τους στην υπηρεσία των άλλων. Επικεντρώνονται στην ανάπτυξη και την ευημερία των ανθρώπων και των κοινοτήτων.

👉 Πρόκειται για «ιδεατούς» τύπους ηγεσίας. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι δεν εντασσόμαστε σε άκαμπτες κατηγορίες. Μπορεί να υιοθετείτε τη μετασχηματιστική ηγεσία σε ένα πλαίσιο και να στρέφεστε περισσότερο προς τη συναλλακτική ηγεσία σε ένα άλλο. Το κλειδί είναι η αυτογνωσία: να κατανοείτε τα δυνατά σας σημεία, τις αξίες και τους στόχους σας, ώστε να επιλέγετε το αποτελεσματικότερο στυλ για κάθε περίσταση.

Επιπλέον, οι κοινωνικές προσδοκίες έχουν περιορίσει ιστορικά τις γυναίκες σε συγκεκριμένους ρόλους. Διευρύνοντας την κατανόησή σας για τα διαφορετικά στυλ ηγεσίας, μπορείτε να απελευθερωθείτε από περιοριστικές αντιλήψεις και να ανακαλύψετε ολόκληρο το εύρος των ηγετικών σας δυνατοτήτων. Στο επόμενο μέρος θα δείτε ποια προσωπικά χαρακτηριστικά και ποιες ικανότητες απαιτούνται για να ασκείτε αποτελεσματική ηγεσία στο πλαίσιο των διαφορετικών τύπων ηγεσίας.