Το μέλλον της ΤΝ δεν είναι κάτι που απλώς θα κληρονομήσουμε — είναι κάτι που πρέπει να σχεδιάσουμε. Σε ολόκληρο τον κόσμο, οι γυναίκες δεν διεκδικούν απλώς μια θέση στο τραπέζι των αποφάσεων — ξαναφτιάχνουν το ίδιο το τραπέζι από την αρχή, διαμορφώνοντας τεχνολογίες ΤΝ που βασίζονται στη δικαιοσύνη, τη φροντίδα και τη βιωσιμότητα.

Πρωτοπόρες που επαναπροσδιορίζουν την ΤΝ

• Rumman Chowdhury

  Η Rumman Chowdhury αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φωνές στον χώρο της ηθικής ΤΝ. Ίδρυσε την Parity, είναι συνιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Humane Intelligence και στο παρελθόν ηγήθηκε της ομάδας Machine Learning Ethics, Transparency and Accountability (META) του Twitter. Το έργο της επικεντρώνεται στην αλγοριθμική διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ανάγκη ανθρωποκεντρικής διακυβέρνησης των αυτοματοποιημένων συστημάτων.

• Abeba Birhane

  Η Abeba Birhane είναι γνωστική επιστήμονας και ερευνήτρια της ΤΝ. Η έρευνά της αναδεικνύει τις αποικιοκρατικές καταβολές και τις ανισορροπίες ισχύος που χαρακτηρίζουν την ανάπτυξη της ΤΝ. Υποστηρίζει μια σχεσιακή προσέγγιση της ηθικής, σύμφωνα με την οποία η ΤΝ πρέπει να θεμελιώνεται στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και όχι στην εκμετάλλευση ή την επιτήρηση.

• Timnit Gebru

  Η Timnit Gebru είναι ιδρύτρια του Distributed Artificial Intelligence Research Institute (DAIR). Το πρωτοποριακό έργο της σχετικά με την προκατάληψη στα συστήματα αναγνώρισης προσώπου, την εκμετάλλευση της εργασίας που υποστηρίζει τις αλυσίδες παραγωγής της ΤΝ και τις θεσμικές διακρίσεις έχει πυροδοτήσει έναν παγκόσμιο διάλογο γύρω από τη φυλή, την ηθική, την εξουσία και τη λογοδοσία στον χώρο της ΤΝ.

• Το Feminist AI Research Network

  Το Feminist AI Research Network (f〈a+i〉r) είναι ένα διεθνές ερευνητικό δίκτυο της A+ Alliance, το οποίο συνδέει τη φεμινιστική θεωρία με τον σχεδιασμό και την πρακτική εφαρμογή της ΤΝ. Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έρευνα που προέρχεται από τον Παγκόσμιο Νότο και εξετάζει πώς αξίες όπως η φροντίδα, η αμοιβαιότητα, η κοινωνική δικαιοσύνη και η οικολογική υπευθυνότητα μπορούν να καθοδηγήσουν τη δημιουργία συστημάτων που υπηρετούν τους ανθρώπους και τον πλανήτη — και όχι μόνο το κέρδος.

Οραματιζόμενοι ένα φεμινιστικό μέλλον για την ΤΝ

Οι φεμινιστικές προσεγγίσεις στην ΤΝ δεν περιορίζονται στην προσθήκη «διαφορετικότητας» στα υπάρχοντα συστήματα. Στοχεύουν στην αλλαγή του ίδιου του συστήματος. Αυτό περιλαμβάνει:

• τον σχεδιασμό της ΤΝ μέσα από συμμετοχικές διαδικασίες συνδημιουργίας, ιδιαίτερα με κοινότητες που υφίστανται περιθωριοποίηση,

• τη χρήση της ΤΝ για την αποκατάσταση, τη φροντίδα και την επούλωση και όχι μόνο για τη βελτιστοποίηση διαδικασιών,

• την αμφισβήτηση του μύθου της «ουδέτερης» τεχνολογίας και την αναγνώριση της αξίας της γνώσης που διαμορφώνεται μέσα από συγκεκριμένα κοινωνικά πλαίσια, βιώματα και σωματικές εμπειρίες.

Η φεμινιστική ΤΝ δημιουργεί χώρο για πολλαπλές αλήθειες, οπτικές και εμπειρίες. Δεν ρωτά μόνο τι λειτουργεί, αλλά και για ποιον λειτουργεί και με ποιο κόστος.

Τελικές σκέψεις: Χτίζοντας μαζί το μέλλον

Οι προκλήσεις που σχετίζονται με την προκατάληψη, τον αποκλεισμό και την αδικία στην ΤΝ είναι πραγματικές — αλλά δεν είναι αναπόφευκτες. Σε ολόκληρο τον κόσμο, άνθρωποι —και ιδιαίτερα γυναίκες και καινοτόμα άτομα από όλο το φάσμα των ταυτοτήτων φύλου— αμφισβητούν τα θεμέλια της κυρίαρχης τεχνολογικής κουλτούρας και δημιουργούν ριζικά συμπεριληπτικές εναλλακτικές λύσεις.

Η αλλαγή προέρχεται από πολλές κατευθύνσεις:

• από το εσωτερικό των οργανισμών, μέσα από τις πολιτικές και την ηγεσία,

• από το εξωτερικό των συστημάτων, μέσα από τον ακτιβισμό και την αντίσταση,

• από το εσωτερικό των κοινοτήτων, μέσα από τη φροντίδα, τη συνεργασία και τη φαντασία.

Για να διαμορφώσουμε ένα μέλλον στο οποίο η ΤΝ λειτουργεί προς όφελος όλων, πρέπει να ανατρέψουμε τις δομές που συγκεντρώνουν την εξουσία και να δημιουργήσουμε οικοσυστήματα στα οποία κάθε φωνή έχει σημασία και κάθε ιστορία αξίζει να ακούγεται.