Om effectief te leiden, begin je met reflecteren op je kernkwaliteiten, passies en waarden. Denk aan de activiteiten die je energie geven of de waarden (bijv. rechtvaardigheid, dienstbaarheid, innovatie) die je beslissingen sturen. Je kunt enkele van de in Hoofdstuk 2 van deze module genoemde hulpmiddelen gebruiken om je reflectie te structureren.

Het kan nuttig voor je zijn om je inzichten op te schrijven in een kort “leiderschapsprofiel” waarin je je kernkwaliteiten beschrijft (bijv. “sterke communicator met een hoge empathie en veerkracht”) en waarden (bijv. “toewijding aan gelijkwaardigheid en gemeenschap”). Dit persoonlijke profiel zal je carrièrekeuzes en doelen leiden naarmate je verder komt.

Het maken van een Persoonlijk Ontwikkelingsplan 

Een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) is jouw routekaart voor het opbouwen van vaardigheden voor maatschappelijke impact. Het breek langetermijncarrièredoelen af in duidelijke stappen. 

Om jouw plan te maken:

• Stel een visie en doelen vast: Begin met het einddoel voor ogen. Definieer je langetermijndoel voor maatschappelijke impact (bijv. “een NGO-leider worden die gericht is op het ondersteunen van mensen met een beperking”). Schrijf het op als een duidelijke doelstelling.
• Identificeer vereiste vaardigheden: Vraag jezelf af: “Welke vaardigheden of kennis zal ik nodig hebben?” Dit kan het schrijven van subsidieaanvragen, fondsenwerving, spreken in het openbaar of het bouwen van coalities omvatten. Maak een lijst van elk belangrijk vaardigheidsgebied.
• Zelfbeoordeling: Beoordeel je huidige niveau voor elke vaardigheid. Dit helpt je om lacunes te zien. Je hebt bijvoorbeeld wel sterke communicatievaardigheden, maar leiderschapsontwikkeling nodig.
• Focus op één vaardigheid tegelijk: Kies één prioritaire vaardigheid om te ontwikkelen. Onderzoek toont aan dat we het beste leren in de praktijk (ongeveer 70% van het leren), met coaching (20%) en formele cursussen (10%) (de “70-20-10 regel van Ontwikkeling”). Plan dus echte ervaringen (projecten, vrijwilligheidstaken) alsook mentorschap of training voor die vaardigheid.
• Actieplan en tijdlijn: Schrijf specifieke acties op (bijv. “Deelnemen aan een workshop subsidieaanvragen tegen juni; een programmamanager schaduwen dit kwartaal”). Neem benodigde middelen op (mentoren, boeken, online cursussen) en stel deadlines in. Definieer hoe succes eruitziet (bijv. “Een gehonoreerde subsidie voltooien tegen het einde van het jaar”).

Het bouwen en bijhouden van een leiderschapsportfolio

Zie een leiderschapsportfolio als een groeidagboek of dossier waarin je bewijs van je leiderschapsreis verzamelt. Het is een hulpmiddel voor reflectie en communicatie dat je helpt om je groei bij te houden en te reflecteren op je sterke punten. Om je portfolio op te bouwen:

• Leg prestaties vast: Bewaar documenten en links die je leiderschap tonen – projectrapporten die je hebt geleid, presentaties die je hebt gegeven, rapporten over resultaten die je hebt beïnvloed, certificaten van trainingen, enz. Als je complimenten hebt ontvangen (e-mails, getuigschriften, prijzen), bewaar deze dan ook.
• Reflecteer op het geleerde: Noteer na elke ervaring de geleerde lessen. Wat ging er goed? Wat zou je verbeteren? Deze aantekeningen tonen je groeimindset. 
• Werk bij: Blijf nieuwe doelen stellen en je portfolio bijwerken, stem dit af op je Persoonlijk Ontwikkelingsplan. Bekijk regelmatig (bijv. per kwartaal) wat er in je portfolio zit en voeg nieuwe items toe. Dit houdt je profiel actueel.
• Gebruik het voor zichtbaarheid: Je kunt delen van je portfolio omzetten in inhoud – voeg opmerkelijke projecten toe aan je cv of LinkedIn. 
• Toon kwaliteiten: Elk item moet terugverwijzen naar je kwaliteiten en waarden. Als empathie bijvoorbeeld een sterk punt is, voeg dan een verhaal toe over hoe je luistervaardigheden hebt gebruikt om een teamproces te verbeteren. 

👉 Zoals je kunt zien, is het nuttig om je ontwikkeling bij te houden en er op te reflecteren. Vergeet niet om daar tijd voor in te ruimen wanneer je op pad gaat om een betere leider te worden. Maar zelfs op het best geplande pad kun je obstakels tegenkomen. In het volgende deel leer je hoe je daarmee omgaat.