Sociaal-psycholoog Kurt Lewin en zijn collega’s introduceerden in 1939 voor het eerst 3 kenmerkende leiderschapsstijlen. Dat zijn:

• Autocratisch (autoritair) leiderschap. De leider neemt zelfstandig beslissingen, met weinig tot geen inbreng van teamleden. Hoewel deze stijl rigide kan lijken, kan deze effectief zijn in situaties met hoge druk waarin snelle, besluitvaardige actie nodig is.
• Democratisch (participatief) leiderschap. De leider geeft prioriteit aan participatie en consensus. Ze vragen om inbreng van teamleden en nemen gezamenlijke beslissingen, moedigen groepsleden aan om deel te nemen, maar behouden de uiteindelijke beslissing in het besluitvormingsproces. Volgens de studie van Lewin is dit doorgaans de meest effectieve leiderschapsstijl.
• Laissez-faire (delegerend) leiderschap. De leider biedt minimaal toezicht en stelt teamleden in staat om zelfstandig beslissingen te nemen. Deze stijl kan nuttig zijn in situaties met hooggekwalificeerde experts, een sterke motivatie van de groepsleden en een hoog niveau van vertrouwen binnen de groep.

Andere gedefinieerde typen zijn:

• Transformationeel leiderschap het eerst geïntroduceerd door socioloog James V. Downton in 1973 en later verder uitgewerkt door politicoloog James MacGregor Burns in zijn boek uit 1978 Leadership. Transformationele leiders inspireren en motiveren hun teams door een visie voor de toekomst te creëren en persoonlijke en professionele groei te stimuleren.
• Transactioneel leiderschap geworteld in het concept van rationeel-legitiem gezag van Max Weber uit 1947 en later ontwikkeld door James MacGregor Burns en Bernard M. Bass. Transactionele leiders werken via gestructureerde beleidsregels, procedures en belonings-/strafsystemen. Deze stijl richt zich op efficiëntie en prestaties.
• Dienend leiderschap geconceptualiseerd door Robert K. Greenleaf in zijn essay uit 1970 The Servant as Leader. Dienende leiders stellen de behoeften van hun team voorop en leiden door anderen eerst te dienen. Ze richten zich op de groei en het welzijn van mensen en gemeenschappen.

👉 Dat zijn de “ideale” typen leiderschapsstijlen. Het is belangrijk te beseffen dat we niet in rigide categorieën passen. Je kunt in de ene context kiezen voor transformationeel leiderschap en in een andere meer neigen naar transactioneel leiderschap. De sleutel is zelfbewustzijn – het begrijpen van je sterke punten, waarden en doelen om de meest effectieve stijl voor het moment te kiezen.

Bovendien hebben maatschappelijke verwachtingen vrouwen historisch gezien beperkt tot bepaalde rollen. Door je begrip van leiderschapsstijlen te vergroten, kun je je losmaken van beperkende overtuigingen en de volle omvang van je leiderschapspotentieel ontdekken. In het volgende deel zie je welke persoonlijke eigenschappen en competenties nodig zijn om een effectieve leider te worden in verschillende typen leiderschap.