Zanim przejdziemy do głębszej analizy barier, które ograniczają kobietom możliwość korzystania z równości szans, przyjrzyjmy się obecnej sytuacji kobiet na stanowiskach kierowniczych w krajach Unii Europejskiej.

 

Jak wygląda sytuacja w Europie pod względem reprezentacji kobiet w organach zarządzających?

Badanie przeprowadzone przez Deloitte w 2021 r. zawiera interesujące porównanie sytuacji kobiet na stanowiskach kierowniczych na całym świecie. Według tego badania kobiety stanowią około 19,7% członków zarządów spółek na całym świecie, a tylko 5% pełni funkcje dyrektor wykonawczej. Zachowując obecne tempo zmian, równowaga płci na najwyższych stanowiskach kierowniczych zostanie osiągnięta dopiero w 2045 r.

 

👉 Te i inne statystyki pokazują również, że kobiety są nie tylko niedostatecznie reprezentowane na stanowiskach kierowniczych, ale także napotykają bariery w awansie, nierówności w wynagrodzeniach i uprzedzenia. Jakie są te bariery? Dowiedz się poniżej.

 

Jakie są najczęstsze bariery i przeszkody dla kobiet na stanowiskach kierowniczych?

Mimo że nasze europejskie społeczeństwo poczyniło znaczne postępy, kobiety aspirujące do zajmowania stanowisk kierowniczych nadal napotykają liczne przeszkody, zarówno kulturowe, jak i strukturalne.

 

Do najczęstszych barier należą:

❗ Uprzedzenia i stereotypy

Chociaż możemy mieć wrażenie, że społeczeństwo zachodnie przezwyciężyło wiele uprzedzeń i stereotypów, często nie zdajemy sobie sprawy, jak głęboko są one zakorzenione. Według badania ILO (2019) organizacje kierowane przez mężczyzn mają zazwyczaj kulturę organizacyjną zdominowaną przez mężczyzn. W efekcie wciąż utrzymują się w nich stereotypy, na przykład przekonanie, że matki są mniej zaangażowane zawodowo niż ojcowie, albo że kobietom brakuje wystarczającej asertywności, by budzić szacunek.

 

❗ Wyzwania związane z równowagą między życiem zawodowym a rodzinnym

W większości przypadków to kobiety nadal ponoszą główną odpowiedzialność za opiekę nad dziećmi. Opieka nad małymi dziećmi lub innymi osobami pozostającymi na utrzymaniu często utrudnia godzenie życia rodzinnego z zawodowym. Kobiety często realizują nieproporcjonalnie dużą część obowiązków domowych, co może spowalniać ich awans zawodowy.

 

❗ Szklany sufit

Szklany sufit to niewidzialna bariera, która uniemożliwia kobietom i innym marginalizowanym grupom awans na wyższe stanowiska kierownicze, nawet jeśli mają odpowiednie wykształcenie, kwalifikacje, doświadczenie i umiejętności. Ta forma dyskryminacji często wynika z połączenia uprzedzeń, stereotypów i przeszkód strukturalnych. W efekcie, kobiety są nadal niedostatecznie reprezentowane nie tylko na stanowiskach kierowniczych w przedsiębiorstwach, ale także w polityce, nauce i innych dziedzinach. Na poniższych wykresach można zobaczyć, jak problem ten wygląda w Europie:

Source: KOMISJA EUROPEJSKA. Mapowanie szklanego sufitu: regiony UE, w których kobiety odnoszą sukcesy, a także regiony, w których napotykają przeszkody. 2021 r.

 

👉 W poniższym tekście przyjrzyjmy się dodatkowym barierom, które negatywnie wpływają na równouprawnienie kobiet i mężczyzn.

 

❗Różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn

• Kobiety nadal zarabiają średnio mniej niż mężczyźni, nawet na podobnych stanowiskach. Jest to problem globalny. W kontekście europejskim różnice w wynagrodzeniach są bardzo zróżnicowane. W 2024 r. kobiety w UE zarabiały średnio o 13% mniej niż mężczyźni. Największe różnice w wynagrodzeniach odnotowano w Estonii (21,3%), Austrii (18,4%) i Czechach (17,9%). Natomiast najmniejsze różnice odnotowano w Luksemburgu (-0,7%), we Włoszech (4,3%) i w Rumunii (4,5%).

Source: EUROSTAT. Statystyki dotyczące różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn. 2022. Dostępne na stronie: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Gender_pay_gap_statistics 

 

❗Brak mentoringu i sieci kontaktów

• Chociaż sytuacja poprawia się wraz z pojawieniem się klubów kariery, sieci wsparcia i programów mentorskich dla kobiet, nadal dominują sieci zawodowe zdominowane przez mężczyzn, co daje mężczyznom więcej możliwości budowania strategicznych relacji i dostępu do wpływowych kontaktów.

 

❗Brak wzorców i dobrych praktyk do naśladowania

• Ze względu na niedostateczną reprezentację kobiet na stanowiskach kierowniczych, istnieje mniej przykładów dobrych praktyk i mniej kobiecych wzorców do naśladowania. Jednak historie kobiet, które odniosły sukces, mają ogromny potencjał, aby zainspirować inne kobiety do rozwoju liderskiego i aktywnego działania na rzecz równych szans.

 

👉 Skoro wiemy już więcej o barierach utrudniających kobietom awans zawodowy, co można zrobić? W następnej sekcji przedstawimy praktyczne wskazówki, jak liderki mogą aktywnie wspierać równouprawnienie płci i dzięki etycznemu przywództwu tworzyć włączające środowisko.