W poprzednich rozdziałach dowiedziałaś się wiele na temat tego, czym jest etyczne przywództwo, jak działa dobra liderka, co może pomóc w podejmowaniu etycznych decyzji oraz jak odróżnić prawdziwe informacje od fałszywych i od dezinformacji. Teraz zajmiemy się bardziej złożoną kwestią etycznego podejmowania decyzji i przywództwa, a Ty spróbujesz wymyślić własne rozwiązania różnych dylematów moralnych i konfliktów, które mogą pojawić się podczas podejmowania decyzji.
Wiesz już, że etyczne przywództwo oznacza kierowanie ludźmi w oparciu o wartości moralne, uczciwość, przejrzystość i sprawiedliwość. Etyczne podejmowanie decyzji polega zatem na dokonywaniu wyborów między różnymi opcjami w oparciu o zasady moralne, wartości i wpływ na innych.
Jeśli spojrzymy na tę kwestię z perspektywy równości płci, zauważymy, że etyczne przywództwo może być jednym z kluczowych narzędzi eliminowania nierówności i tworzenia warunków równych szans dla wszystkich osób pracujących w danym miejscu, niezależnie od płci lub innych różnic.
👉 W praktyce jednak często okazuje się, że na proces podejmowania decyzji wpływa wiele różnych czynników, które mają wpływ na decyzje liderek i całą kulturę organizacyjną. Takie sytuacje nazywamy wyzwaniami etycznymi lub dylematami moralnymi i, jak zobaczysz w dalszej części tekstu, czasami nie jest łatwo sobie z nimi poradzić.
Z jakimi dylematami moralnymi i wyzwaniami etycznymi najczęściej spotykają się liderki?
Istnieje wiele sytuacji, w których podjęcie właściwej decyzji, zgodnej z zasadami etycznymi, nie jest łatwe. Na proces decyzyjny często wpływają różne czynniki, sprzeczne interesy i nieoczekiwane okoliczności, które mogą go skomplikować. Poniżej przedstawiono przykłady konkretnych dylematów i wyzwań, które pojawiają się w środowisku organizacyjnym:
- Presja na zysk i szybkie wyniki a długoterminowa stabilność
Każda organizacja działa w celu osiągnięcia jak największych korzyści (nie koniecznie finansowych, mogą to być np. realizacja misji organizacji) lub zysków. Jednak presja na natychmiastowe wyniki może prowadzić do problemów etycznych, takich jak zatajanie informacji, manipulowanie danymi, ukrywanie problemów, nadmierna presja na pracowników i pracowniczki lub nieetyczne warunki pracy.
📌 Przykład: Afera Volkswagena Dieselgate z 2015 r., w której niemiecki producent samochodów manipulował testami emisji spalin, aby zwiększyć sprzedaż.
- Sytuacje kryzysowe
Dylematy etyczne mogą również pojawić się w nieoczekiwanych sytuacjach i kryzysach, takich jak globalne spowolnienie gospodarcze lub pandemia. W takich przypadkach organizacje muszą zdecydować, czy zwolnić osoby pracujące lub obniżyć wynagrodzenia, czy też zaoferować bezpłatne urlopy, aby zachować miejsca pracy.
📌 Przykład: Firmy takie jak Airbnb i Patagonia wdrożyły podczas pandemii COVID-19 rozwiązania, takie jak obniżenie wynagrodzeń dyrektorów generalnych, aby uniknąć masowych zwolnień.
- Przejrzystość a lojalność
Liderki mogą również stanąć przed dylematem moralnym, decydując, czy chronić interesy organizacji, czy zachować przejrzystość i zgłaszać nieetyczne zachowania kierownictwa.
📌 Przykład: Sprawa informatora Facebooka, w której były pracownik udostępnił dziennikarzom wewnętrzne dokumenty, ujawniając, że szkodliwe treści były rozpowszechniane dla zysku.
- Znaczenie jednostki a kultura organizacyjna jako całość
Nieetyczne zachowania mogą czasami dotyczyć kluczowych pracowników, którzy przynoszą znaczne zyski lub posiadają niezastąpioną wiedzę, ale postępują nieetycznie lub dyskryminują osoby, z którymi współpracują. Jak organizacja powinna reagować w takich sytuacjach?
📌 Przykład: Uber musiał zapłacić miliony dolarów odszkodowań kobietom zatrudnionym w firmie, które były molestowane seksualnie przez członków kierownictwa, a ich zachowanie było przez lata ignorowane.
👉 Czy przychodzą Ci do głowy inne wyzwania etyczne lub dylematy moralne? Mamy nadzieję, że zdobyta wiedza pomoże Ci w podejmowaniu decyzji zgodnych z zasadami etyki. Teraz przyjrzyjmy się konkretnym barierom i wyzwaniom w kontekście równości płci, która jest naszym głównym tematem.