Pytania do refleksji:
- Jakie są główne narzędzia rzecznicze oraz jakie są ich zalety i ograniczenia
Działania rzecznicze to wszelkie działania podejmowane przez Ciebie lub Twoich sojuszników_czki w celu osiągnięcia celu rzeczniczego – np. aby przekonać kierownika działu kadr do zorganizowania szkolenia na temat stereotypów dotyczących płci pracownicy mogą zacząć pisać serię indywidualnych maili w tej sprawie (efekt skali) lub w celu przekonania burmistrza do budowy przedszkola, aby zwiększyć możliwości powrotu kobiet do pracy, matki mogą przyjść z dziećmi do urzędu ustalonego dnia o tej samej godzinie. Działania rzecznicze obejmują również działania mające na celu budowanie poparcia, np. zorganizowanie pikniku, na którym będą rozdawane ulotki z apelem rzeczniczym i będzie on przekazywany ze sceny.
Oto najważniejsze narzędzia rzecznictwa:
- Spotkania bezpośrednie
Indywidualne rozmowy z decydentami, urzędnikami lub liderami opinii pozwalają budować relacje i lepiej wyjaśnić problem. Mocną stroną jest to, że są dość skuteczne, a ograniczeniem, że trudno je zorganizować.
- Listy, e-maile, petycje
Pisemne formy kontaktu – z władzami, opinią publiczną lub innymi osobami w instytucji. Pokazują one, że dana kwestia cieszy się szerokim poparciem. Łatwo je zorganizować, np. przy wykorzystaniu internetu, jednak mają ograniczoną siłę wpływu – zależne jest to od skali angażujących się osób oraz od pozycji społecznej tych osób.
- Media tradycyjne (prasa, radio, telewizja)
Publikowanie artykułów i udział w audycjach zwiększa widoczność problemu i dociera do szerokiego grona odbiorców/odbiorczyń. Są to dość kosztowne metody, wymagają posiadania „zaprzyjaźnionych” dziennikarzy, gdyż nie każdy temat jest ciekawy dla mediów. W przypadku działań na szczeblu gminy wymagają też istnienia niezależnych od samorządu mediów lokalnych.
- Media społecznościowe
Posty na Facebooku, Instagramie lub Twitterze pomagają mobilizować ludzi i prowadzić kampanie online. Opowiadanie historii – prawdziwych ludzi – zwiększa empatię i zrozumienie. Są łatwe w zastosowaniu, docierają do wielu osób. Mają niewielkie przełożenie na decydentów. Są raczej narzędziem budowania sojusznictwa.
- Kampanie informacyjne/promocyjne
Zorganizowane działania z wykorzystaniem różnych narzędzi w celu osiągnięcia jednego celu. Charakteryzują się spójnością przekazu i regularnością. Są czasochłonne i kosztochłonne.
- Udział w konsultacjach i procesach decyzyjnych
Uczestnictwo w sesjach, spotkaniach lub konsultacjach pozwala wpływać na decyzje i politykę. Udział w nich daje realny wpływ. Wymagają jednak dobrego przygotowania się merytorycznego.
- Partnerstwa i koalicje
Współpraca z organizacjami i grupami wzmacnia Twój głos, zwiększa wiarygodność i zasięg Twoich działań. Jeśli działasz indywidualnie, pamiętaj o budowaniu partnerstw! Dzięki temu zyskasz:
- silniejszy głos – wspólne apele mają większą siłę oddziaływania,
- większą wiarygodność – różnorodność partnerów potwierdza znaczenie danej kwestii,
- lepsze zasoby – wiedza, kontakty, narzędzia,
- szerszy zasięg – dostęp do różnych grup.

Pamiętaj – skuteczne rzecznictwo opiera się na połączeniu narzędzi dostosowanych do celu i odbiorców oraz konsekwentnych działaniach.