Pytania do refleksji:

• Jakie są przykładowe metody diagnozowania sytuacji/potrzeb i analizowania zasobów niezbędnych do działań rzecznicznych ? 

• Jak określić cele rzecznictwa i głównych odbiorców działań rzeczniczych?

Diagnoza sytuacji

Pierwszym krokiem w planowaniu jest zawsze diagnoza. Jeśli chcesz podjąć działania, powinnaś zastanowić się, co uniemożliwia rozwiązanie problemu, jakie są jego przyczyny i jakie zasoby masz do dyspozycji, aby przekonać wpływowe osoby do zajęcia się daną kwestią.

Najpierw zdecyduj, jaką kwestią związaną z równouprawnieniem płci chcesz się zająć. Czy chcesz, aby w Twojej okolicy było więcej żłobków i przedszkoli, aby kobiety mogły szybciej wrócić do pracy? A może chcesz, aby Twoja firma wprowadziła więcej pracy zdalnej? A może, aby szkoły uczyły dzieci i młodzież, że dziewczynki i chłopcy powinni być traktowani jednakowo? Lub chcesz,  aby Twoi sąsiedzi przestali myśleć stereotypowo o rolach kobiet i mężczyzn?

Po zidentyfikowaniu problemu, którym chcesz się zająć, zastanów się nad jego przyczynami. Co sprawia, że tak jest? W tym celu możesz skorzystać z metody „drzewa problemów”.

Jak działa „drzewo problemów”?

1. Zidentyfikuj główny problem – umieść go w centrum (u podstawy drzewa).
2. Zidentyfikuj przyczyny problemu – zapisz je poniżej (korzenie drzewa).
3. Określ skutki problemu – zapisz je powyżej (korona drzewa). 

Przykładowe „drzewo”:

„Drzewo problemów” to narzędzie analityczne, które pomaga zrozumieć przyczyny i skutki problemu oraz pozwala logicznie uporządkować informacje i przygotować grunt pod planowanie działań.

Zacznij od analizy, znajdź odpowiedź na pytania:

• Jaka jest skala zjawiska? Czy istnieją statystyki pokazujące zmiany tego zjawiska w czasie?
• Jakie są przyczyny, wzorce społeczne i bariery utrudniające osiągnięcie równości w tym obszarze?
• Jakie są aktualne, praktyczne i długofalowe, strategiczne potrzeby kobiet?
• Jakie przepisy obowiązują: zasady, ustawy, strategie?

Nie możesz zrobić wszystkiego – wybierz 1–2 kluczowe obszary. Pomocna może być tutaj zasada Pareto (80/20) – niewielka liczba przyczyn generuje większość skutków. Skoncentruj się na tych przyczynach, które są najważniejsze i na które istnieje prawdopodobieństwo wpływu . Jeśli na przykład niski odsetek kobiet na stanowiskach kierowniczych wynika ze stereotypów dotyczących płci, warto zaproponować szkolenia antydyskryminacyjne lub mentoring.

Zastanów się, co faktycznie może poprawić sytuację. Wyeliminuj przyczyny, a nie tylko objawy – wtedy masz większe szanse na zmianę sytuacji.

Zastanów się, która kwestia jest Ci bliska i wzbudzi w Tobie entuzjazm do działania!

 

Diagnoza zasobów

Drugim elementem diagnozy jest identyfikacja zasobów, którymi dysponujesz, oraz tych dostępnych w Twoim otoczeniu.

Zastanów się między innymi nad następującymi kwestiami:

• Jakie są Twoje motywacje, doświadczenie i kompetencje?
• Jaką masz władzę i wpływ w danej dziedzinie?
• Kto może cię wesprzeć?
• Ile masz czasu, jakie swoje zasoby możesz zainwestować?
• Jakie trendy (polityczne, gospodarcze, społeczne, technologiczne) mogą Ci pomóc lub przeszkodzić?

Kiedy już wiesz, na czym polega problem, jakie działania musisz podjąć, aby go rozwiązać, i jakie zasoby masz do dyspozycji, nadszedł czas, aby określić cele Twojego rzecznictwa.

Cele działań rzeczniczych – czym są, a czym nie są

 

Czym NIE są:

Nie są to cele związane z rozwiązaniem danej sytuacji, takie jak zmiana przekonań lub zwiększenie liczby kobiet na stanowiskach kierowniczych w firmie. Oczywiście, podejmując działania rzecznicze, mamy nadzieję, że nasze działania przełożą się na to, ale…

Czym SĄ cele rzecznictwa:

Są to cele związane z budowaniem poparcia dla naszej idei, przekonaniem decydentów do podjęcia decyzji i działań itp. Celem może być na przykład zdobycie poparcia wśród 200 osób w naszej firmie.

Jeśli uważasz, że najlepszym rozwiązaniem w obecnej sytuacji byłoby zorganizowanie serii warsztatów na temat stereotypów dotyczących płci w firmie, Twoim celem jest przekonanie decydentów do zorganizowania takich szkoleń i przeznaczenia na nie odpowiednich środków.

Powstaje pytanie: kim są „decydenci” w naszej firmie?

 

Główni odbiorcy działań rzeczniczych

Zastanów się, kto ma realny wpływ na decyzje. Może to być dział kadr, dział finansowy, zarząd, burmistrz, sekretarz gminy itp.

Pamiętaj: budujemy relacje z ludźmi, a nie instytucjami. Abstrakcyjny „dział kadr” nie będzie miał opinii na temat promowania rozwiązań sprzyjających równości, ale menedżer_ka – tak.

To samo dotyczy szczebla lokalnego – np. burmistrza, radnych, sekretarza gminy.

Określając głównych odbiorców, zastanów się, kto ma realny wpływ na daną decyzję. Czasami nie jest to osoba, do której stanowiska przypisany jest dany obszar decyzyjny, ale ktoś z nieformalnym autorytetem i uprawnieniami decyzyjnymi.

Myśląc o odbiorcach działań rzeczniczych, nie zapomnij o pośredniej grupie docelowej – potencjalnych sojusznikach i sojuszniczkach rekomendowanych przez Ciebie działań.