Pytania do refleksji:

• Jakie są możliwości bezpośredniej reakcji na dyskryminację ze względu na płeć i nierówność?
• W jaki sposób reagować, aby wzmocnić pozycję kobiet jako świadkiń dyskryminacji lub mikro-nierówności oraz jako osób doświadczających  nierównego traktowania?

Zamrożenie zmian to proces, podczas którego ludzie, zwłaszcza ci znajdujący się w fazie oporu, mogą podważać ideę równości i zachowywać się w sposób dyskryminujący.  Twoje zachowanie w takich sytuacjach ma kluczowe znaczenie w budowaniu postaw równościowych, a tym samym zamrażaniu zmian. 

Reagowanie na nierówne traktowanie lub dyskryminację wymaga odwagi, empatii i uważności. Łatwiej jest reagować jako świadkini, niż gdy sytuacja dotyczy nas bezpośrednio. Dlatego tak ważna jest rola świadka/świadkini – reaguj, gdy ktoś posługuje się stereotypami płciowymi, podważa rolę kobiet lub traktuje kobiety i mężczyzn w sposób nierówny.

Nawet jeśli te zachowania nie są skierowane bezpośrednio do Ciebie, wciąż mają na Ciebie wpływ. Twoja reakcja sprawia, że stajesz się rzeczniczką swoich praw – mówisz głośno o swoich potrzebach, bronisz siebie i jednocześnie dajesz wsparcie innym kobietom.

Twoja reakcja ma znaczenie! Nasze zachowania kształtują postawy osób, które nieświadomie stosują stereotypy, a tym osobom, które robią to celowo wysyłamy jasny sygnał, że jesteśmy silne i nie akceptujemy nierówności.

Oto kilka kluczowych kroków, które pomogą Ci odpowiednio zareagować, zarówno jako osobie doświadczającej mikro-nierówności czy dyskryminacji, jak i świadkini takiej sytuacji:

 

• Zachowaj spokój, ale nie bądź bierna

Jeśli jesteś świadkinią: zareaguj – milczenie oznacza zgodę. 

Jeśli jesteś kobietą doświadczającą dyskryminacji: zadbaj o swoje bezpieczeństwo i zastanów się, czy możesz zareagować bezpośrednio, czy też lepiej będzie poszukać

 

• Pokaż, że nie zgadzasz się z takim zachowaniem
  

Zdystansuj się od danego stwierdzenia:

 „Nie zgadzam się z tym”.

„Nie uważam, żeby to było w porządku”.

 

• Edukuj i wyjaśniaj (jeśli jest to możliwe)

Jeśli sytuacja na to pozwala, porozmawiaj z osobą, która dopuściła się dyskryminacji – nie każdy zdaje sobie sprawę, że rani kogoś.

Zadaj pytania:

„Co masz na myśli?” 

„Czy zdajesz sobie sprawę, że to może być obraźliwe?” 

 

• Nazwij to, co się dzieje

Używaj prostych, jasnych słów:

„To, co powiedziałeś_aś/zrobiłeś_aś, jest krzywdzące i dyskryminujące”.

„To jest seksistowskie/rasistowskie/homofobiczne”.

• Wspieraj osobę doświadczającą dyskryminacji

Zwróć się bezpośrednio do tej osoby:

„Jak się czujesz?”

„Jestem po twojej stronie”.

„Czy mogę coś dla ciebie zrobić?”

• Jeśli to możliwe, udokumentuj incydent

Zapisz miejsce, czas, treść wypowiedzi lub działania. Zrób notatkę lub zdjęcie (jeśli jest to bezpieczne), aby poprzeć swoje zgłoszenie.

 

• Zgłoś dyskryminację

W pracy – przełożonemu, działowi kadr, związkowi zawodowemu. W szkole – nauczycielowi, pedagogowi, dyrektorowi. W miejscach publicznych – instytucjom (np. rzecznikowi praw obywatelskich, organizacjom antydyskryminacyjnym, policji- jeśli doszło do przemocy).

 

• Dbaj o siebie i innych!

Doświadczenie dyskryminacji może być bardzo stresujące – poszukaj wsparcia emocjonalnego lub psychologicznego.

 

Twoje interwencje wzmocnią równościowe zachowania i zmniejszą tolerancję dla zachowań dyskryminujących!

 

Doszliśmy wspólnie do końca drogi rzeczniczej. 

Poznałaś trzy etapy wprowadzania zmiany. Dostałaś informacje na temat sytuacji kobiet krajach Unii Europejskiej, które możesz wykorzystać na etapie “rozmrażania” zmiany i pokazywania, że równość płci jest cały czas wyzwaniem. Omówiliśmy kolejne kroki przygotowania i przeprowadzenia działań rzeczniczych – od diagnozy problemu i barier równości, poprzez określenie grupy potencjalnych sojusznków/sojuszniczek i decydentów/decydentek, przygotowanie apelu rzeczniczego, wybór narzędzi dotarcia do osób ważnych dla proponowanych przez Ciebie rozwiązań, aż po sposób ewaluacji działań rzeczniczych. Zwróciliśmy uwagę jak ważne jest “zamrożenie” zmiany oraz jak istotna jest Twoja rola jako liderki zmiany i osoby wspierającej inne kobiety w tym procesie. 

Jak głosi chińskie przysłowie, najdalsza podróż zaczyna się zawsze od pierwszego kroku.  Mamy nadzieję, że pomogłyśmy Ci go zrobić. Powodzenia!