Pytania do refleksji:

• Jakie są przykładowe metody diagnozowania sytuacji/potrzeb i analizowania zasobów niezbędnych do działań rzecznicznych ? 

• Jak określić cele rzecznictwa i głównych odbiorców działań rzeczniczych?

Diagnoza sytuacji

Pierwszym krokiem w planowaniu jest zawsze diagnoza. Jeśli chcesz podjąć działania, powinnaś zastanowić się, co uniemożliwia rozwiązanie problemu, jakie są jego przyczyny i jakie zasoby masz do dyspozycji, aby przekonać wpływowe osoby do zajęcia się daną kwestią.

Najpierw zdecyduj, jaką kwestią związaną z równouprawnieniem płci chcesz się zająć. Czy chcesz, aby w Twojej okolicy było więcej żłobków i przedszkoli, aby kobiety mogły szybciej wrócić do pracy? A może chcesz, aby Twoja firma wprowadziła więcej pracy zdalnej? A może, aby szkoły uczyły dzieci i młodzież, że dziewczynki i chłopcy powinni być traktowani jednakowo? Lub chcesz,  aby Twoi sąsiedzi przestali postrzegać stereotypowo role kobiet i mężczyzn?

Po zidentyfikowaniu problemu, którym chcesz się zająć, zastanów się nad jego przyczynami. Co sprawia, że tak jest? W tym celu możesz skorzystać z metody „drzewa problemów”.

Jak działa „drzewo problemów”?

1. Zidentyfikuj główny problem – umieść go w centrum drzewa.
2. Zidentyfikuj przyczyny problemu – zapisz je poniżej (korzenie drzewa).
3. Określ skutki problemu – zapisz je powyżej (korona drzewa). 

Przykładowe „drzewo”:

„Drzewo problemów” to narzędzie analityczne, które pomaga zrozumieć przyczyny i skutki problemu oraz pozwala logicznie uporządkować informacje i przygotować grunt pod planowanie działań.

Zacznij od analizy, znajdź odpowiedź na pytania:

• Jaka jest skala zjawiska? Czy istnieją statystyki pokazujące zmiany tego zjawiska w czasie?
• Jakie są przyczyny, wzorce społeczne i bariery utrudniające osiągnięcie równości w tym obszarze?
• Jakie są aktualne – praktyczne i długofalowe – strategiczne potrzeby kobiet?
• Jakie przepisy obowiązują: zasady, ustawy, strategie?

Najprawdopodobniej Twoje drzewo się rozrosło i nie dasz rady zająć się wszystkim, co się na nim pojawiło. Wybierz 1-2 kluczowe obszary. Pomocna może być tutaj zasada Pareto (80/20) mówiąca, że niewielka liczba przyczyn generuje większość skutków. Skoncentruj się na tych przyczynach, które są najważniejsze i na które istnieje prawdopodobieństwo wpływu. Jeśli na przykład niski odsetek kobiet na stanowiskach kierowniczych wynika ze stereotypów dotyczących płci, warto skupić się na pracy nad ich przezwyciężaniem, np. poprzez szkolenia antydyskryminacyjne lub mentoring.

Zastanów się, co faktycznie może poprawić sytuację. Wyeliminuj przyczyny, a nie tylko objawy – wtedy masz większe szanse na zmianę sytuacji.

Zastanów się, która kwestia jest Ci bliska i wzbudzi w Tobie entuzjazm do działania!

 

Diagnoza zasobów

Drugim elementem diagnozy jest identyfikacja zasobów, którymi dysponujesz, oraz zasobów dostępnych w Twoim otoczeniu.

Zastanów się między innymi nad następującymi kwestiami:

• Jakie są Twoje motywacje, doświadczenie i kompetencje?
• Jaką masz władzę i wpływ w danej dziedzinie?
• Kto może cię wesprzeć?
• Ile masz czasu, jakie swoje zasoby możesz zainwestować?
• Jakie trendy (polityczne, gospodarcze, społeczne, technologiczne) mogą Ci pomóc lub przeszkodzić?

Kiedy już wiesz, na czym polega problem, jakie działania musisz podjąć, aby go rozwiązać, i jakie zasoby masz do dyspozycji, nadszedł czas, aby określić cele Twojego rzecznictwa.

Cele działań rzeczniczych – czym są, a czym nie są

 

Czym NIE są:

Nie są to cele związane z rozwiązaniem danej sytuacji, takie jak zmiana przekonań lub zwiększenie liczby kobiet na stanowiskach kierowniczych w firmie. Oczywiście, podejmując działania rzecznicze, mamy nadzieję, że nasze działania przełożą się na to, ale…

Czym SĄ cele rzecznictwa:

Są to cele związane z budowaniem poparcia dla naszej idei, przekonaniem decydentów do podjęcia decyzji i działań itp. Celem może być na przykład zdobycie poparcia wśród 200 osób w naszej firmie.

Jeśli uważasz, że najlepszym rozwiązaniem w obecnej sytuacji byłoby zorganizowanie serii warsztatów na temat stereotypów dotyczących płci w firmie, Twoim celem jest przekonanie decydentów do zorganizowania takich szkoleń i przeznaczenia na nie odpowiednich środków.

Powstaje w tej sytuacji pytanie: kim są „decydenci” w naszej firmie, organizacji, społeczności?

 

Główni odbiorcy działań rzeczniczych

Zastanów się, kto ma realny wpływ na decyzje. Może to być osoba zarządzająca działem kadr, główny księgowy/główna księgowa, radni i radne, burmistrz, sekretarz gminy itp.

Pamiętaj: budujemy relacje z ludźmi, a nie z instytucjami. Abstrakcyjny „dział kadr” nie będzie miał opinii na temat promowania rozwiązań sprzyjających równości, ale menedżer/ka już tak.

To samo dotyczy szczebla lokalnego – np. burmistrza, radnych, sekretarz_a gminy.

Określając głównych odbiorców, zastanów się, kto ma realny wpływ na daną decyzję. Czasami nie jest to osoba, do której stanowiska przypisany jest dany obszar decyzyjny, ale ktoś z nieformalnym autorytetem i uprawnieniami decyzyjnymi.

Myśląc o odbiorcach działań rzeczniczych, nie zapomnij o pośredniej grupie docelowej – potencjalnych sojusznikach i sojuszniczkach rekomendowanych przez Ciebie działań.

W dalszej części zajmiemy się tym, jak ich pozyskać.