Dbanie o siebie to wielowymiarowe pojęcie, które obejmuje wiele aspektów. W literaturze spotykamy różne modele dbania o siebie. D. L. Stoewen (2017) wyróżnia 8 wymiarów dbania o siebie.
Należą do nich:
- Wymiar fizyczny (dbanie o zdrowie i dobre samopoczucie fizyczne)
- Wymiar intelektualny (poszerzanie wiedzy, umiejętności, uczenie się przez całe życie)
- Wymiar emocjonalny (wzmacnianie zrozumienia własnych uczuć, wartości, myśli, postaw, rozwijanie empatii i szacunku dla innych)
- Wymiar społeczny (nawiązywanie przyjaźni i bliskich relacji, troska o innych, wkład w życie społeczności)
- Wymiar duchowy (poszukiwanie i rozwijanie sensu życia, angażowanie się w działania, które przyczyniają się do jego odnalezienia)
- Wymiar zawodowy (wykorzystywanie swojej wiedzy, umiejętności i talentów w sensownej pracy, czerpanie osobistej satysfakcji z życia zawodowego)
- Wymiar finansowy (umiejętność zarządzania własnymi finansami w celu zaspokojenia krótko- i długoterminowych potrzeb)
- Wymiar środowiskowy (rozumienie wpływu środowiska na nasze zdrowie i dobre samopoczucie)
Podobny model można znaleźć na przykład u S. Fisher (2020), która zgodnie z koncepcją samoopieki nazywa te wymiary:
- S – wymiar systemowy (podstawowy)
- E – wymiar emocjonalny
- L – wymiar duchowy
- F – wymiar finansowy
- C – wymiar umysłowy (poznawczy)
- A – wymiar umiejętnościowy (zdolnościowy)
- R – wymiar relacyjny
- E – wymiar środowiskowy
Poniżej przedstawiamy rysunek obrazujący 8 wymiarów dbania o siebie. Model 8 Wymiarów Dbania o siebie -samoopieki (lub Wellness) jest powszechnie stosowany, ale często przypisuje się go dr Peggy Swarbrick. Promuje go obecnie wiele organizacji i osób zajmujących się działaniami na rzecz dobrostonu i odporności. Model ten obejmuje zdrowie emocjonalne, fizyczne, społeczne, intelektualne, zawodowe, środowiskowe, finansowe i duchowe. To holistyczne podejście pokazujące, jak te obszary są ze sobą powiązane i kluczowe dla ogólnego dobrostanu – nie jest to wymysł jednej osoby, ale model opracowany i spopularyzowany przez różnych ekspertów i ekspertki oraz agencje zajmujące się dbaniem o dobrostan osobisty.
👉 Wszystkie te wymiary dbania o siebie – samoopieki wpływają na nasze życie oraz na to, jak funkcjonujemy w relacjach i w społeczeństwie. To nie jest mało, prawda? Możemy więc zgodzić się, że samoopieka nie jest ani luksusem, ani egoizmem. Bez dbania o siebie będziemy marnieć i będziemy bardziej podatne na osłabienie naszego zdrowia psychicznego i fizycznego. W ostatniej części tego rozdziału przyjrzyjmy się, jak możemy wzmocnić każdy z wymiarów samoopieki.