Dobrą wiadomością jest to, że istnieje wiele różnych strategii, które mogą pomóc nam rozwinąć i wzmocnić naszą odporność. Strategie te mają różny charakter, np. psychologiczny, emocjonalny, społeczny i praktyczny. Jak już wiemy, odporność jest uwarunkowana zarówno czynnikami wrodzonymi, jak i nabytymi. To dzięki codziennej praktyce i małym krokom możemy zdobywać doświadczenie i pewność siebie w pokonywaniu przeszkód. A także rozwijać się pomimo niekorzystnych okoliczności.
W artykule J. Suttona (2019), opartym na bogatej literaturze, wymieniono 10 najważniejszych umiejętności sprzyjających odporności psychicznej. Przyjrzyjmy się im bliżej i wyjaśnijmy ich znaczenie dla budowania odporności psychicznej.
1. Umiejętność rozwiązywania problemów
Przez tę umiejętność rozumiemy zdolność do identyfikowania, analizowania i sortowania problemów oraz proponowania możliwych rozwiązań. A następnie do ich wdrażania.
2. Umiejętność wyznaczania celów
Umiejętność ta polega na wyznaczaniu konkretnych, mierzalnych, osiągalnych, realistycznych i określonych w czasie celów (np. zgodnie z metodologią SMART). A następnie, na określeniu kroków prowadzących do ich osiągnięcia. Realizacja celów i śledzenie postępów przyczynia się do poczucia spełnienia i budowania pewności siebie. Pozytywne informacje zwrotne mogą następnie przyczynić się do budowania odporności psychicznej.
3. Umiejętność skutecznej komunikacji
Umiejętność ta obejmuje z jednej strony zdolność wyrażania się w sposób jasny, zrozumiały, przejrzysty, a także asertywny. Z drugiej strony, umiejętność aktywnego słuchania innych.
4. Umiejętność regulacji emocji i radzenia sobie ze stresem
Jest to umiejętność kontrolowania i zarządzania własnymi emocjami w zdrowy sposób, co pozwala zmniejszyć poziom stresu. Pomocne mogą być różne techniki relaksacyjne, oddechowe i rozwijające uważność, aktywność fizyczna oraz poznawcza reinterpretacja sytuacji.
5. Umiejętność budowania sieci wsparcia
Umiejętność nawiązywania relacji partnerskich, rodzinnych, przyjacielskich i w szerszych społecznościach również przyczynia się do budowania odporności psychicznej.
6. Dbanie o siebie
Umiejętność ta obejmuje wiele poziomów, od dbania o zdrowie fizyczne po emocjonalne, psychiczne, społeczne lub duchowe. Konkretnie można ją rozumieć jako regularne ćwiczenia fizyczne, relaks, czas poświęcony relacjom, hobby, zdrowe odżywianie lub wystarczającą ilość snu i odpoczynku.
7. Nadanie sensu życiu
Poczucie, że prowadzimy sensowne życie i mamy cele, do których dążymy, znacznie zwiększa naszą odporność psychiczną.
8. Rozwijanie pozytywnego nastawienia
Jeśli przytłaczają nas problemy, możemy popaść w negatywny sposób postrzegania świata. W takich momentach ważne jest, aby skupić się na dobrych rzeczach, które wydarzyły się w naszym życiu, praktykować wdzięczność, przeformułować negatywne sytuacje i postrzegać niepowodzenia jako okazje do nauki i rozwoju.
9. Poprawa samoświadomości
Zrozumienie siebie samego jest jednym z największych wyzwań w naszym życiu i bardzo odkrywczą podróżą. To właśnie dzięki niemu możemy lepiej zrozumieć, co dzieje się w naszym wnętrzu – nasze emocje, myśli i zachowania. Lepsze zrozumienie siebie samego prowadzi do większej odporności na stres i trudne sytuacje życiowe.
10. Nauka skutecznych strategii radzenia sobie z trudnymi sytuacjami
Celem tych strategii jest radzenie sobie z trudnymi sytuacjami i związanymi z nimi emocjami. Podstawowe strategie obejmują strategie aktywne oraz strategie unikania, które natomiast powodują przemieszczenie, odrzucenie lub odwrócenie uwagi od problemu.
👉 Jak widać, odporność psychiczna nie jest cechą statyczną, ale dynamiczną umiejętnością, którą możemy nieustannie rozwijać. Przyjrzyjmy się teraz, w jaki sposób odporność psychiczna może pomóc nam przezwyciężyć stereotypy związane z płcią.