Το μισθολογικό χάσμα που συνδέεται με το φύλο, δηλαδή το έμφυλο μισθολογικό χάσμα, αντανακλά με τη σειρά του σχέσεις εξουσίας. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο επειδή οι γυναίκες αμείβονται γενικά λιγότερο σε θέσεις κάτω από το ανώτατο διοικητικό επίπεδο, αλλά και επειδή το ύψος του εισοδήματος αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης — και, επομένως, είναι επίσης ζήτημα εξουσίας. Επιπλέον, επειδή οι αμοιβές στα λεγόμενα γυναικεία επαγγέλματα, όπως η εργασία φροντίδας ή η εκπαίδευση ενηλίκων, καθορίζονται σε χαμηλότερα επίπεδα από τις αμοιβές για την εργασία γυναικών μηχανικών, ειδικών πληροφορικής και άλλων επαγγελματιών, μια σχέση εξουσίας γίνεται εμφανής και σε αυτό το διαρθρωτικό επίπεδο.

Ο Δείκτης Ισότητας των Φύλων του EIGE προσφέρει μια επισκόπηση της κατάστασης στις επιμέρους χώρες της ΕΕ. Γίνεται διάκριση μεταξύ των οικονομικών πόρων —διάμεσο ετήσιο εισόδημα και έμφυλο συνταξιοδοτικό χάσμα— και της οικονομικής κατάστασης —σχετικό εισόδημα μεταξύ των μελών ενός ζευγαριού και κίνδυνος φτώχειας των εργαζομένων.

Ωστόσο, οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν ότι η στατιστική καταγραφή παρουσιάζει δυσκολίες. Όσον αφορά τη μέτρηση του κινδύνου φτώχειας των εργαζομένων, η ανάλυση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών δείχνει ότι στην ΕΕ το 16% των εργαζόμενων γυναικών και το 13% των εργαζόμενων ανδρών διαθέτουν ανεπαρκές εισόδημα για την κάλυψη των βασικών αναγκών του νοικοκυριού τους. Η ανάλυση των πολυπρόσωπων νοικοκυριών βασίζεται στην παραδοχή ότι το εισόδημα κατανέμεται ισότιμα μεταξύ του άνδρα και της γυναίκας του νοικοκυριού. Ωστόσο, η ισότιμη πρόσβαση στο εισόδημα, τον πλούτο και τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων μέσα στα νοικοκυριά δεν είναι αυτομάτως δεδομένη. Η δύναμη της οικονομικής διαφοράς εξακολουθεί πολύ συχνά να εκδηλώνεται και μέσα στην οικογένεια — και, επομένως, είναι επίσης δύσκολο να προσδιοριστεί. [1]

Η έλλειψη ισότητας των φύλων έχει υψηλό κόστος. Το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας —Eurofound, οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης— διαπίστωσε ότι το έμφυλο χάσμα απασχόλησης, δηλαδή η διαφορά στα ποσοστά απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών, «…λαμβάνοντας υπόψη το απολεσθέν εισόδημα και τις κοινωνικές εισφορές που δεν καταβάλλονται από το άτομο προς την κοινωνία, καθώς και το κόστος για τα δημόσια οικονομικά, ξεπέρασε τα 390 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,3% του ΑΕγχΠ της ΕΕ». [2]

Το έμφυλο μισθολογικό χάσμα παρουσιάζει σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2024 ανερχόταν κατά μέσο όρο στο 11,1% των ακαθάριστων ωριαίων αποδοχών των γυναικών σε σύγκριση με εκείνες των ανδρών. Στην περίπτωση του Λουξεμβούργου καταγράφεται αρνητική τιμή. Αυτό σημαίνει ότι στη συγκεκριμένη χώρα οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο περισσότερο από τους άνδρες.

Source: Eurostat (2026), “Gender pay gap statistics”, Figure 1: The unadjusted gender pay gap, 2024. Data extracted February 2026; dataset sdg_05_20. © European Union, 2026. CC BY 4.0.

Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών παραμένει μέχρι σήμερα σημαντικό. Οι διαφορές μεταξύ των επιμέρους χωρών της ΕΕ είναι εντυπωσιακές. Το ζήτημα έχει φτάσει πλέον στην πολιτική και τη δημόσια συζήτηση. Και όμως, εξακολουθούν να ελλοχεύουν παγίδες.

ΠΗΓΕΣ

^[1]EIGE Gender Equality Index, https://eige.europa.eu/publications-resources/publications/gender-equality-index-2025-sharper-data-changing-world, p. 57

^[2]Eurofound, press release of March 4, 2025, 09:00, https://www.mynewsdesk.com/eurofound/pressreleases/mind-the-gap-gender-employment-gap-cost-europe-over-390-euros-billion-in-2023-3373047