Różnica w wynagrodzeniach między kobietami a mężczyznami odzwierciedla relacje władzy. Nie tylko dlatego, że kobiety z natury rzeczy zarabiają mniej na stanowiskach poniżej szczebla kierowniczego. Ale także dlatego, że poziom dochodów jest negocjowany – a zatem jest to również kwestia władzy. A ponieważ dochody w tak zwanych zawodach kobiecych, takich jak opieka lub edukacja dorosłych, są ustalane na niższym poziomie niż w przypadku pracy inżynierek, specjalistek IT i innych, relacja władzy ujawnia się również w tym strukturalnym aspekcie.

Indeks równości płci EIGE przedstawia ogólny obraz sytuacji w poszczególnych krajach UE. Rozróżnia się tu zasoby finansowe (mediana rocznego dochodu, różnica w wysokości emerytur między kobietami a mężczyznami) oraz sytuację ekonomiczną (względny dochód w parach, ryzyko ubóstwa osób pracujących).

Autorzy badania zauważają, że rejestrowanie danych statystycznych wiąże się z wieloma trudnościami. Jeśli chodzi o pomiar ryzyka ubóstwa osób pracujących, analiza gospodarstw jednoosobowych pokazuje, że w UE 16% zatrudnionych kobiet i 13% zatrudnionych mężczyzn ma dochód gospodarstwa domowego niewystarczający do zaspokojenia podstawowych potrzeb. Analiza gospodarstw wieloosobowych zakłada, że dochód jest równo rozdzielony między mężczyznę i kobietę w gospodarstwie. Jednak równy dostęp do dochodów, majątku i uprawnień decyzyjnych w ramach gospodarstw domowych nie jest automatycznie zapewniony. Siła różnic ekonomicznych wciąż zbyt często przejawia się również w obrębie rodziny – i dlatego też jest trudna do określenia.[1]

Brak równości płci jest kosztowny. Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound, agencja Unii Europejskiej) ustaliła, że różnica w zatrudnieniu kobiet i mężczyzn – czyli zróżnicowane wskaźniki zatrudnienia wśród kobiet i mężczyzn – „… biorąc pod uwagę utracone dochody i brakujące składki społeczne płacone przez daną osobę na rzecz społeczeństwa, a także koszty dla finansów publicznych – wyniosła w 2023 r. ponad 390 mld euro, co odpowiada 2,3% PKB UE”.[2]

Różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn w krajach Unii Europejskiej jest bardzo zróżnicowana. W 2024 r. wynosiła ona średnio 11,1% wynagrodzenia brutto kobiet w porównaniu z wynagrodzeniem mężczyzn. W przypadku Luksemburga odnotowano wartość ujemną. Oznacza to, że kobiety w tym kraju zarabiają średnio więcej niż mężczyźni.

Różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn pozostaje do dziś znaczna. Różnice między poszczególnymi krajami UE są uderzające. Temat ten dotarł do polityków i opinii publicznej. A jednak czają się tu pewne pułapki.

Przypisy

^[1]EIGE Gender Equality Index, https://eige.europa.eu/publications-resources/publications/gender-equality-index-2025-sharper-data-changing-world, p. 57

^[2]Eurofound, press release of March 4, 2025, 09:00, https://www.mynewsdesk.com/eurofound/pressreleases/mind-the-gap-gender-employment-gap-cost-europe-over-390-euros-billion-in-2023-3373047